1849-1854, om Kaap Hoorn

De “Jan van Hoorn” rondt Kaap Hoorn

Juli 1849 vertrekt Jacob Bouten als jongste kapitein voor de reders Gebr. Blussé met de “JAN VAN HOORN” vanuit Dordrecht via Kaap Hoorn naar Valparaiso (Chili), terugweg ‘onbepaald’, om vervolgens via San Carlos op Chiloé, 1,5 jaar na het uitbreken van de Goudkoorts in San Francisco daar aan te komen. In tegenstelling tot de meeste kapiteins weet hij zijn bemanning te behouden en zijn reis voort te zetten naar Batavia om december 1850 in Brouwershaven terug te komen.

Juli 1852 vertrekt hij opnieuw op een reis rond de wereld, deze keer met San Francisco als bestemming, waarna hij lading vindt voor Hong Kong en via wederom Batavia terugkeert naar Holland waar hij januari 1854 aankomt.

Kaap Hoorn
Op 14 juli 1849 vertrekt kapitein Jacob Bouten, 33 jaar oud, met de “Jan van Hoorn” met als bestemming Valparaiso, terugweg onbepaald. Na 104 dagen komt hij in Valparaiso aan waar de prijzen zodanig gedaald zijn dat hij slechts een deel van zijn lading verkoopt en deze verder aanvult in San Carlos met hout voor San Francisco, waar het eerste ‘Great Fire’ gewoed heeft en er tekort aan bouwhout is.

Op zijn tweede reis rond de wereld is San Francisco zijn bestemming en doet hij na 120 dagen Valparaiso slechts aan om zich van vers drinkwater te voorzien.

San Francisco

San Francisco 1851 from Portsmouth Square

Op zijn eerste reis rond de wereld besloot kapitein Jacob Bouten in 1849 om vanuit Valparaiso zijn reis naar San Francisco te vervolgen met een lading hout die hij in San Carlos op Chiloé had ingenomen. Dit omdat er in SF een grote brand had gewoed en ondanks alle berichten dat schepen hun bemanning niet wisten te behouden ten gevolge van de aldaar in 1848 uitgebroken ‘Goudkoorts’, durfde hij het toch aan.

Dit deel behandelt zijn ervaringen in San Francisco op zowel zijn eerste reis rond de wereld als tijdens zijn tweede reis twee jaar later, toen de bestemming van zijn lading vanuit Dordrecht San Fancisco was en SF inmiddels was gegroeid van 25 á 30 huizen naar meer dan 4.000, met nog steeds een ‘mastbos’ aan schepen en deserterende manschappen.

Batavia (en Hong Kong)
Na San Francisco heelhuids te hebben verlaten is Bouten’s bestemming in 1850 naar Batavia via de Sandwich-eilanden om proviand in te slaan, welke hij echter niet bereikte en een deel van zijn bemanning met scheurbuik in Makassar liet herstellen alvorens hij verder naar Batavia voer.
Drie jaar later voer hij van San Francisco met 50 Chinezen als passagiers eerst naar Hong Kong, waarna van Canton naar Batavia.
Beide thuisreizen vanuit Batavia naar Nederland hadden een slechte afloop. Vooral de eerste eind 1850, waarover Jacob Bouten in zijn levensverhaal o.a. schrijft:
“Hoe ik mij op dat oogenblik voelde durf ik bijna niet neer te schrijven, doch het vreemde dat mij overkwam was, dat ik op dat oogenblik geen woord uit kon brengen en huilde als een kind. Gelukkig was het donker, en zag het niemand, anders had ik mij van het dek moeten verwijderen”.

Onderstaande beschrijving verhaalt deze beide reizen en de tussenliggende naar Java.

One Response to 1849-1854, om Kaap Hoorn

  1. pieter blusse says:

    dag kees,
    dank voor de aanvulling.
    wat zul je hebben genoten van je zeiltocht op de prachtig gerestaureerde james craig, een schip waarop alan villiers in zijn jonge jaren met veel plezier voer en waarover hij schreef: “a lively, lovely and highly responsive thoroughbred of a ship… she tacked like a yacht and ran like a greyhound”.
    en wat zal kapitein bouten hebben gebaald van het tot twee keer toe aan de grond lopen bij het aanlopen van hellevoet! wie de open zeegaten nog zeilend heeft meegemaakt zal zich een beetje kunnen voorstellen hoe moeilijk en gevaarlijk het destijds, met de verraderlijke en steeds veranderende platen en stromingen, en met de destijds heel primitieve betonning, moet zijn geweest de nederlandse kust aan te lopen. er zijn zo heel wat schepen vergaan. Ik kan me goed voorstellen dat hij na eerst te zijn aangevaren en vervolgens ook nog zijn schip op de platen bijna te hebben verspeeld en een deel van de lading te hebben noeten werpen, op zijn achterdek stond te grienen.
    en nu: kom maar op met de kosmopolieten!
    heb een goed 2012.
    pieter

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *